# ابزار هوش مصنوعی تصاویر را با جزئیات از اسکن مغز بازسازی می‌کند

> پژوهشگران مؤسسه وایزمن مدلی آموزش داده‌اند که با استفاده از داده‌های fMRI و تنها یک ساعت اسکن از هر فرد، آنچه را دیده است بازسازی می‌کند.

Oossa · 2026-10-01 · https://oossa.com/fa/ai-tool-recreates-images-from-brain-scans-with-high-detail

گروهی به سرپرستی میخال ایرانی در مؤسسه علوم وایزمن، سامانه‌ای مبتنی بر هوش مصنوعی ساخته‌اند که با تحلیل اسکن مغز می‌تواند حدس بزند فرد به چه چیزی نگاه می‌کند و سپس تصویری بسازد که شباهت زیادی به تصویر اصلی دارد. این سامانه در جهت عکس هم کار می‌کند: می‌تواند فعالیت مغزی ناشی از دیدن یک تصویر مشخص را نیز پیش‌بینی کند. این دستاورد در کنفرانس علوم اعصاب شناختی محاسباتی در نیویورک، در سپتامبر ۲۰۲۶، معرفی شد.

## این سامانه چگونه کار می‌کند

پژوهشگران یک «رمزگشا» را با داده‌های fMRI هشت داوطلب آموزش دادند که هرکدام در دستگاهی با وضوح بالا حدود ۹٬۰۰۰ تصویر دیدند. رمزگشا دو شاخه دارد: یکی چیدمان رنگ‌ها و شکل‌ها را پیش‌بینی می‌کند و دیگری محتوای تصویر، مثلاً «یک دسته موز» را. سپس یک مدل انتشار ــ نوعی هوش مصنوعی که پیکسل‌های نویزی را به تصویری واضح تبدیل می‌کند ــ تصویر نهایی را می‌سازد. برای جبران کمبود داده‌های جفت‌شده اسکن و تصویر، پژوهشگران «رمزگذاری» هم آموزش دادند که فعالیت مغز را بر اساس هر تصویری پیش‌بینی می‌کند و به این ترتیب، دو مدل در چرخه‌ای پیوسته یکدیگر را بهبود می‌دهند.

## اهمیت این دستاورد

رمزگشای جدید برای کار با فردی تازه فقط به حدود یک ساعت داده fMRI نیاز دارد؛ درحالی‌که ابزارهای پیشین تقریباً به ۴۰ ساعت داده نیاز داشتند. با توجه به هزینه ۶۰۰ تا ۱٬۰۰۰ دلاری هر ساعت اسکن، این فناوری برای آزمایشگاه‌های علوم اعصاب کاربردی‌تر می‌شود و در نهایت می‌تواند به افرادی که قادر به صحبت‌کردن نیستند، مانند مبتلایان به سندرم قفل‌شدگی، کمک کند با تبدیل فعالیت مغزی به تصویر ارتباط برقرار کنند.

## حقایق

- این ابزار در کنفرانس علوم اعصاب شناختی محاسباتی در نیویورک، در سپتامبر ۲۰۲۶، معرفی شد.
- رمزگشا با اسکن‌های هشت داوطلب آموزش داده شد که هرکدام حدود ۹٬۰۰۰ تصویر دیدند.
- این ابزار پس از دریافت حدود یک ساعت داده fMRI از فردی تازه می‌تواند تصویر را بازسازی کند؛ روش‌های پیشین به ۴۰ ساعت نیاز داشتند.
- وُکسل‌های fMRI با وضوح بالای مورد استفاده در این پژوهش معمولاً حدود یک میلی‌متر مکعب حجم دارند و تقریباً ۱۶٬۰۰۰ نورون را دربر می‌گیرند.
- در آزمونی مقایسه‌ای، سامانه جدید با اختلاف چشمگیری از مدل‌های پیشین بازسازی تصویر از مغز بهتر عمل کرد.

## چرا مهم است

برای عصب‌شناسان، کاهش زمان اسکن به معنای انجام پژوهش‌هایی ارزان‌تر و سریع‌تر است و امکان آزمایش‌های بیشتری درباره پردازش دیداری را فراهم می‌کند. برای بیمارانی که دچار ناتوانی‌های حرکتی شدید هستند، این روش چشم‌اندازی از راهی برای انتقال افکار بدون گفتار ترسیم می‌کند؛ هرچند تا ساخت ابزارهای کاربردی هنوز سال‌ها فاصله داریم.

## منابع و ارجاع‌ها

1. [An AI “mind-reading” tool can reconstruct what you’re looking at based on a brain scan](https://www.technologyreview.com/2026/10/01/1145588/ai-mind-reading-reconstructs-what-youre-looking-at/) – MIT Technology Review, 2026-10-01
2. [The Download: AI “mind-reading” and creative uses for small batteries](https://www.technologyreview.com/2026/10/01/1145592/the-download-ai-mind-reading-small-batteries/) – MIT Technology Review, 2026-10-01

آخرین به‌روزرسانی: 2026-10-01