سامانه چالمرز چرخه پژوهش آزمایشگاهی را با مخمر آزمود

پژوهشگران دانشگاه صنعتی چالمرز در سوئد سامانه‌ای ساخته‌اند که می‌تواند بخش‌هایی از یک چرخه پژوهشی را انجام دهد: از طرح پرسش زیستی و پیشنهاد آزمایش تا بررسی نتیجه‌ها و اصلاح برداشت خود بر پایه شواهد تازه. آن‌ها این سامانه را با مخمر نان آزمودند؛ نه با مجموعه‌ای از موجودات زنده یا بیماری‌ها.

در پژوهشی که در نشریه Journal of the Royal Society Interface منتشر شده، پژوهشگران مدل‌های زبانی بزرگ را با ابزارهای استدلال خودکار و تجهیزات آزمایشگاهی پیوند دادند. مدل زبانی بزرگ نوعی هوش مصنوعی است که با متن کار می‌کند. سامانه به اطلاعاتی درباره ژنوم مخمر، مسیرهای متابولیک و مقاله‌های علمی پیشین دسترسی داشت.

سامانه چه کاری انجام داد؟

بر اساس گزارش، سامانه پرسش‌های زیستی را از میان اطلاعات موجود شناسایی کرد، آزمایش‌هایی برای سنجیدن آن‌ها پیشنهاد داد و داده‌های تجربی را ارزیابی کرد. پژوهشگران این روند را یک چرخه بسته توصیف می‌کنند: نتیجه آزمایش به سامانه برمی‌گردد و در تصمیم بعدی آن اثر می‌گذارد.

این شرح به معنی انجام مستقل همه مراحل پژوهش نیست. خود پژوهشگران می‌گویند دانشمندان انسانی همچنان باید موضوعات مهم را اولویت‌بندی کنند، معنای گسترده‌تر نتایج را بسنجند و بر ملاحظات اخلاقی نظارت داشته باشند. گزارش همچنین جزئیات کافی برای سنجش میزان دخالت انسان در هر مرحله یا مقایسه سرعت سامانه با کار پژوهشگران ارائه نمی‌کند.

کاربردهای گسترده‌تر هنوز در راه است

پژوهشگران می‌گویند چنین سامانه‌هایی ممکن است در آینده بررسی پرسش‌های پیچیده در زیست‌شناسی، پزشکی و زیست‌فناوری را سریع‌تر و استفاده از منابع آزمایشگاه را بهینه کنند. این‌ها کاربردهای مورد انتظارند؛ آزمایش گزارش‌شده درباره مخمر نان بوده و به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که سامانه اکنون در کشف دارو یا پژوهش پزشکی به کار گرفته شده است.

به گفته راس کینگ، استاد دانشگاه چالمرز و دانشگاه گوتنبرگ، هدف جایگزین‌کردن دانشمندان نیست، بلکه سپردن بخشی از کارهای تکراری آزمایشگاهی به سامانه‌هاست. جزئیاتی درباره دسترسی عمومی به این سامانه یا زمان استفاده از آن در آزمایشگاه‌های دیگر در گزارش نیامده است.