بلومبرگ گزارش میدهد آگهیهای شغلی آنلاین در چین، در مشاغلی که هوش مصنوعی میتواند وظایفشان را انجام دهد، دو برابر سریعتر کاهش یافتهاند. از میانهٔ ۲۰۲۲ تا اوایل ۲۰۲۶، شمار آگهیهای مشاغل در معرض هوش مصنوعی ۱۰ واحد درصد بیش از کل بازار افت کرد. این روند کاهشی اندکی پس از عرضهٔ ChatGPT آغاز شد؛ زمانی که مدلهای چینی مانند DeepSeek و Doubao هم وارد میدان شدند.
این بررسی با استفاده از شاخص میزان مواجهه با هوش مصنوعی دانشگاه پکن، مشاغلی را مشخص کرد که وظایفشان همپوشانی زیادی با تواناییهای هوش مصنوعی دارد. تقریباً در همهٔ صنایع، شمار این مشاغل سریعتر از سایر مشاغل کاهش یافت. بلومبرگ یادآوری میکند که نمیتوان اثر خالص هوش مصنوعی را جداگانه سنجید، چون رکود گستردهتر به مشاغل اداری هم آسیب زده است.
آمارها چه میگویند
دو پژوهش چینی یافتههای بلومبرگ را تأیید میکنند. چن چین از دانشگاه شانگهایتک، ۱۱۶ میلیون آگهی شغلی را بررسی کرده و برآورد میکند که هوش مصنوعی از ۲۰۲۳ تا اوایل ۲۰۲۶ باعث کاهش خالص ۵.۲ درصدی استخدامهای جدید شده است. پژوهشی جداگانه از آکادمی علوم اجتماعی چین از افت ۲۱ درصدی آگهیها و کاهش ۴ درصدی میانگین دستمزدها خبر میدهد.
بلومبرگ اکونومیکس با تعمیم این اثر، حدود ۷۰ میلیون کارگر چینی را در معرض اختلال ناشی از هوش مصنوعی میداند؛ در حالی که این رقم در ایالات متحده حدود ۴۵ میلیون نفر است. شرکتهایی مانند Xiaomi، Meituan و واحد گردشگری Alibaba، یعنی Fliggy، تعدیل نیروی گسترده را تکذیب کردهاند؛ اما کارکنان میگویند از بهار تاکنون تا ۳۰ درصد از برخی بخشها تعدیل شدهاند.
فراتر از مشاغل اداری
اثر هوش مصنوعی به مشاغل خلاقانه هم رسیده است. ابزار ویدیوسازی هوش مصنوعی Seedance 2.0 متعلق به ByteDance که در فوریهٔ ۲۰۲۶ عرضه شد، در تولید بیش از ۹۰ درصد از ۴۳۰ هزار میکرودرامای ساختهشده در هشت ماه نخست آن سال نقش داشت. استودیوهایی مانند Linying در نزدیکی هانگژو اکنون تا حد زیادی خالیاند و بازیگران زن میگویند بیش از یکسوم درآمدشان را از دست دادهاند.
چین تا سال ۲۰۲۴ تنها ۲۱ میلیون شغل خالص جدید ایجاد کرد و بیکاری جوانان در تابستان به نزدیک ۱۹ درصد رسید. با ورود ۷۰ میلیون فارغالتحصیل به بازار کار، دولت در ژوئن ۲۰۲۶ یک پیمایش سراسری دربارهٔ هوش مصنوعی و نیروی کار آغاز کرد و بازنگری در یکسوم برنامههای دانشگاهی را در دستور کار قرار داد.
چرا مهم است
برای کارگران چین، بهویژه فارغالتحصیلان جوان، کاهش سریعتر مشاغل در معرض هوش مصنوعی به معنای فرصتهای کمتر برای ورود به بازار کار و فشار بیشتر برای یادگیری مهارتهای تازه است. این تحول همچنین نشان میدهد بخشهایی مانند تولید ویدیو همین حالا با ابزارهای هوش مصنوعی دگرگون میشوند و درآمد فعالان خلاق را تحت تأثیر قرار میدهند.