شرکت‌های خصوصی و غیردولتی که در توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی سرمایه‌گذاری کنند، می‌توانند از اعتبار مالیاتی استفاده کنند. سازمان امور مالیاتی این حکم را برای اجرا به ادارات کل امور مالیاتی کشور ابلاغ کرده است. محمد برزگری، معاون تحول هوشمند نظام مالیاتی این سازمان، ابلاغیه را صادر کرده است. بر اساس گزارش دیجیاتو به نقل از سنا، این مشوق بخشی از قانون ملی توسعه هوش مصنوعی است و هدف آن تشویق سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در این حوزه عنوان شده است.
دامنه سرمایه‌گذاری‌های مشمول فقط به خرید یا ساخت تجهیزات پردازشی محدود نیست. ابلاغیه، توسعه زیرساخت‌های پردازشی، ساخت الگوریتم‌ها، ایجاد مجموعه‌داده‌ها و آزمایشگاه‌های مرجع هوش مصنوعی را هم در بر می‌گیرد. کمک به افزایش سرمایه صندوق ملی توسعه هوش مصنوعی نیز در فهرست موارد مشمول آمده است. بنابراین، شرکت‌ها و نهادهای غیردولتی فعال در چند بخش مختلف از زنجیره توسعه هوش مصنوعی ممکن است بتوانند از این اعتبار استفاده کنند؛ اما ابلاغیه در متن منتشرشده مشخص نمی‌کند هر فعالیت باید چه شرایطی داشته باشد تا واجد اعتبار شود.
اعتبار چگونه به سال‌های بعد منتقل می‌شود؟
این سرمایه‌گذاری‌ها مشمول بند «ت» ماده ۱۱ قانون جهش تولید دانش‌بنیان شده‌اند. مطابق این قانون، اعتبار مالیاتی استفاده‌نشده قابلیت انتقال به سال‌های آینده را دارد. به این ترتیب، اعتبار لزوماً در همان سالی که سرمایه‌گذاری انجام می‌شود مصرف نمی‌شود. برای شرکتی که میزان مالیات قابل پرداختش در یک سال کمتر از اعتبار در نظر گرفته‌شده باشد، امکان انتقال می‌تواند باعث شود اعتبار در سال‌های بعد هم قابل استفاده بماند. با این حال، متن منتشرشده درباره سقف اعتبار، شیوه محاسبه آن، مدارک لازم یا زمان‌بندی درخواست جزئیاتی ارائه نمی‌کند.
قانون ملی توسعه هوش مصنوعی در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵ تصویب شده است و این حکم مالیاتی بخشی از همان قانون است. ابلاغ آن، مسیر قانونی استفاده از اعتبار را به ادارات مالیاتی اعلام می‌کند؛ اما به‌تنهایی نشان نمی‌دهد شرکت‌ها از چه تاریخی یا با چه فرایندی می‌توانند درخواست بدهند. این مشوق هم اعتبار مالیاتی است، نه پرداخت نقدی اعلام‌شده به سرمایه‌گذار. برای شرکت‌هایی که برنامه سرمایه‌گذاری در پردازش، داده یا الگوریتم دارند، نکته عملی این است که هزینه‌های این حوزه‌ها در فهرست مصرح آمده‌اند و اعتبار استفاده‌نشده نیز قابل انتقال است. جزئیات اجرایی برای برآورد میزان کاهش مالیات اهمیت دارد.
چرا مهم است
برای شرکت‌هایی که در پردازش، داده یا الگوریتم‌های هوش مصنوعی سرمایه‌گذاری می‌کنند، این حکم امکان کاهش مالیات و انتقال اعتبار استفاده‌نشده را فراهم می‌کند. اما سقف اعتبار و روش درخواست در اطلاعات منتشرشده روشن نیست؛ بنابراین هنوز نمی‌توان میزان منفعت هر شرکت را محاسبه کرد.
