نمایندگان سازمان ملل در ژنو یک هفته درباره مقررات احتمالی سلاحهای خودمختار، که اغلب «رباتهای قاتل» نامیده میشوند، مذاکره کردند. حاصل کار فقط توافق برای «آغاز گفتوگو درباره گزینهها» بود؛ نه چارچوبی مصوب برای تعیین نحوه استفاده از این سلاحها.
کشورها بر سر چه چیزی توافق کردند؟
بر اساس توافق، کشورها دو سال فرصت دارند مقررات پیشنهادی خود را ارائه کنند. کمیته بینالمللی صلیب سرخ پیش از آغاز مذاکرات خواستار تدوین مقررات الزامآور حقوقی ظرف یک سال شده بود؛ بنابراین مهلت توافقشده از زمانی که این نهاد پیشنهاد کرده بود طولانیتر است.
این مهلت دوساله برای ارائه پیشنهاد مقررات است، نه ضربالاجل تصویب مجموعهای نهایی از قواعد. توافق همچنین احتمال اختیاریبودن برخی مقررات آینده را باز میگذارد؛ یعنی ممکن است آن مقررات از نظر حقوقی الزامآور نباشند.
قواعد و نحوه اجرای آنها همچنان نامشخص است
کشورها هنوز باید درباره مقرراتی که میخواهند بپذیرند و چگونگی اجرای آنها مذاکره کنند. به گزارش NPR، این گفتوگوها احتمالاً تا مدتها پس از پایان مهلت دوساله ارائه پیشنهادها ادامه پیدا میکند.
در نتیجه، پرسشهای مهمی بیپاسخ ماندهاند: توافق مشخص نمیکند کشورها چه محدودیتهایی را میپذیرند، این محدودیتها چگونه اجرا میشوند یا آیا همه قواعد آینده برای کشورهای مذاکرهکننده الزامآور خواهند بود. امکان اختیاریبودن مقررات هم یعنی بعضی قواعد ممکن است الزامآور نشوند.
چرا گروهها خواستار قواعد الزامآورند؟
کمیته بینالمللی صلیب سرخ، که به توصیف The Verge نگهبان کنوانسیونهای ژنو است، گفت تدوین مقررات الزامآور حقوقی ظرف یک سال ضرورت دارد. دبیرکل سازمان ملل و Pope Leo نیز از این درخواست حمایت کردند.
سازمانهای بشردوستانه و برخی کشورها میگویند تدوین قواعد فوری است، چون سلاحهای نیمهخودمختار و پهپادها در درگیریهای سراسر جهان باعث مرگ شمار قابلتوجهی از غیرنظامیان شدهاند. The Verge از اوکراین، غزه و سودان بهعنوان نمونه نام میبرد.
روسیه، اسرائیل و آمریکا از موانع مذاکرات بودند
NPR روسیه، اسرائیل و ایالات متحده را موانع اصلی مذاکرات معرفی کرد. روسیه در روز نخست، با اعتراض به دستور جلسه، روند را به تأخیر انداخت.
ایالات متحده پیشنهاد کرد پنج سال صرف گفتوگو درباره دستورالعملهای اختیاری و غیرالزامآور برای سلاحهای خودمختار شود. این پیشنهاد با مصالحه نهایی فرق داشت: کشورها در نهایت دو سال برای ارائه مقررات پیشنهادی فرصت دارند، هرچند درباره قواعد نهایی و اجرای آنها هنوز باید مذاکره کنند.
چرا مهم است
توافق ژنو محدودیت حقوقی تازهای برای سلاحهای خودمختار ایجاد نمیکند. مردم در درگیریهایی که The Verge نام برده، باید منتظر مذاکره کشورها بمانند؛ زمانبندی و الزامآوربودن قواعد همچنان نامعلوم است.
این برای شما چه معنایی دارد؟
برای مردم اوکراین، غزه یا سودان، این توافق بهخودیخود محدودیت حقوقی تازهای برای سلاحهای خودمختار ایجاد نمیکند. زمانبندی و الزامآوربودن هر قاعدهای که در آینده تصویب شود، همچنان نامشخص است.
ارزیابی ما: این توافق روندی برای مذاکره ایجاد میکند، اما هنوز حفاظتی در اختیار مردم نمیگذارد که بتوان به آن استناد کرد. مهلت دوساله برای ارائه پیشنهادها و امکان تصویب قواعد غیرالزامآور، نتیجه را همچنان نامعلوم میگذارد.