AI-woordenlijst

Eenvoudige uitleg van de AI-woorden die je in het nieuws tegenkomt.

AGI (algemene kunstmatige intelligentie): Een hypothetische AI die de meeste intellectuele taken net zo goed kan leren en uitvoeren als een mens. Er is geen algemeen aanvaarde definitie of test.
AI-agent: Een AI-systeem dat zelfstandig naar een doel toewerkt: het plant stappen, gebruikt hulpmiddelen zoals een browser of code en controleert de resultaten.
Alignment: Het werk om AI-systemen te laten doen wat mensen bedoelen en schadelijk gedrag te voorkomen, ook als ze krachtiger worden.
API: Een manier waarop programma's met elkaar praten. Ontwikkelaars gebruiken de API van een bedrijf om diens AI-modellen in hun eigen apps te bouwen, meestal tegen betaling per token.
Benchmark: Een standaardtest om AI-modellen te vergelijken. De uitslagen zijn nuttig, maar een hoge score garandeert niet dat het model het beste is voor jouw taak.
Chatbot: Een programma waarmee je in gewone taal praat. Moderne AI-chatbots schrijven hun antwoorden met een groot taalmodel.
Contextvenster: Hoeveel tekst een model tegelijk kan meenemen, geteld in tokens. Een groter venster laat het langere documenten in één keer lezen.
Datacenter: Een gebouw vol servers en chips. AI-datacenters hebben enorme hoeveelheden stroom en koeling nodig.
Deepfake: Een realistische nepvideo, -afbeelding of -stem gemaakt met AI, vaak van een echt persoon. Deepfakes worden gebruikt voor oplichting en desinformatie.
Diffusiemodel: Een type model dat beelden, video of tekst maakt door met ruis te beginnen en het resultaat stap voor stap te verfijnen.
Fine-tuning (bijtrainen): Extra training van een bestaand model op een kleinere, specifieke dataset, zodat het beter wordt in een bepaalde taak of stijl.
Generatieve AI: AI die nieuwe inhoud maakt – tekst, beelden, geluid, video of code – in plaats van alleen bestaande gegevens te sorteren of te analyseren.
GPU (grafische processor): Een grafische chip die veel berekeningen tegelijk kan doen. GPU's, onder meer van Nvidia, zijn de belangrijkste hardware om AI te trainen en te draaien.
Groot taalmodel (LLM): Een AI-model dat op enorme hoeveelheden tekst is getraind om het volgende woord te voorspellen. ChatGPT, Claude en Gemini zijn gebouwd op grote taalmodellen.
Hallucinatie: Wanneer een AI-model vol overtuiging iets onjuists beweert, zoals een verzonnen feit of bron. Controleer belangrijke beweringen altijd.
Inferentie: Een getraind model laten draaien om een antwoord te krijgen. Elk chatbericht is een inferentie, en daar betalen AI-diensten voor in chips en stroom.
Kunstmatige intelligentie (AI): Computersystemen die taken uitvoeren die we meestal met menselijk denken verbinden, zoals taal begrijpen, beelden herkennen of beslissingen nemen.
Kwantisatie: De getallen van een model met minder bits opslaan, zodat het minder geheugen nodig heeft en sneller draait, ten koste van wat kwaliteit. Gebruikelijk om AI lokaal te draaien.
Mixture of experts (MoE): Een modelontwerp dat het netwerk opdeelt in veel ‘experts’ en per woord maar een paar gebruikt, waardoor grote modellen goedkoper draaien.
Multimodaal: Kan verschillende soorten invoer of uitvoer aan, zoals tekst, beeld, geluid en video, in hetzelfde model.
Open model (open gewichten): Een model waarvan de getrainde parameters zijn gepubliceerd, zodat iedereen het kan downloaden en draaien, bijvoorbeeld op de eigen computer. Licenties verschillen.
Parameters: De getallen in een model die tijdens de training worden bijgesteld. Meer parameters betekent vaak meer kunnen, maar ook meer geheugen en kosten.
Prompt: De opdracht of vraag die je aan een AI-model geeft. Duidelijke prompts met context en voorbeelden geven meestal betere antwoorden.
RAG (retrieval-augmented generation): Een techniek waarbij de AI eerst relevante documenten opzoekt en daarop haar antwoord baseert, wat verzonnen feiten vermindert.
Redeneermodel: Een model dat een probleem stap voor stap doordenkt voordat het antwoordt. Vaak beter in wiskunde, logica en code, maar trager en duurder.
Token: Het kleine stukje tekst dat een taalmodel leest en schrijft, vaak een deel van een woord. Prijzen en limieten worden meestal in tokens geteld.
Training: Het proces waarin een model patronen leert uit grote hoeveelheden data. Het trainen van een topmodel kan maanden en duizenden chips kosten.