اتحادیه اروپا روی طرحی کار می‌کند که به دانش‌آموزان ۱۵ساله پس از گذراندن موفق دوره‌های آموزشی، گواهی «سواد هوش مصنوعی» بدهد. اجرای طرح برای سال تحصیلی ۲۰۲۷–۲۰۲۸ برنامه‌ریزی شده است؛ اما هنوز جزئیاتی درباره محتوای دوره‌ها، شیوه ارزیابی دانش‌آموزان یا کشورهای شرکت‌کننده اعلام نشده است.
رکسانا مینزاتو، نایب‌رئیس کمیسیون اروپا، می‌گوید هدف این آموزش آن است که نوجوانان بفهمند هوش مصنوعی چگونه کار می‌کند و بتوانند درستی پاسخ‌های آن را بررسی کنند. به گفته او، دانش‌آموزان همچنین باید دستکاری اطلاعات را بشناسند و بدانند چه وقت بهتر است استفاده از این ابزارها را متوقف کنند. بنابراین، طرح فقط آموزش کار با ابزارها نیست؛ تشخیص خطا و آگاهی از خطرها هم در هدف اعلام‌شده آن قرار دارد.
چرا آموزش هوش مصنوعی در مدرسه مطرح شده؟
این برنامه در زمانی مطرح می‌شود که دانش‌آموزان و معلمان با ورود سریع ابزارهای هوش مصنوعی به کلاس‌ها روبه‌رو هستند. بر اساس آمار آزمون بین‌المللی PISA 2025 که دیجیاتو نقل کرده، حدود یک‌سوم دانش‌آموزان ۱۵ساله اتحادیه اروپا در خواندن و ریاضیات به سطح مورد انتظار نمی‌رسند. کمیسیون اروپا امیدوار است شناخت بهتر هوش مصنوعی به یادگیری کمک کند، اما متن اعلام‌شده نتیجه‌ای را برای این گواهی یا اثر آن بر مهارت‌های پایه پیش‌بینی نمی‌کند.
اتحادیه اروپا اختیار مستقیم بر سیاست آموزشی کشورهای عضو ندارد. در عوض، مقام‌های بروکسل از پروژه‌هایی حمایت می‌کنند که استفاده ایمن از هوش مصنوعی در آموزش کودکان را بررسی می‌کنند. این محدودیت یعنی گواهی به‌تنهایی الزاماً به معنای یک برنامه درسی یکسان در همه کشورهای عضو نیست؛ نحوه اجرای آن در کشورها هنوز روشن نشده است.
هوش مصنوعی آموزشی با شبکه‌های اجتماعی یکی نیست
هم‌زمان، بروکسل در پی طرح‌هایی برای محدود کردن دسترسی نوجوانان به شبکه‌های اجتماعی است. مینزاتو می‌گوید این رویکرد با آموزش هوش مصنوعی تناقض ندارد: او میان کاربردهایی مانند تدریس خصوصی و یادگیری شخصی‌سازی‌شده، و الگوریتم‌های اعتیادآور پلتفرم‌های اجتماعی تفاوت می‌گذارد. این‌ها موضع و هدف اعلام‌شده مقام اتحادیه‌اند؛ جزئیات دوره یا شواهدی درباره نتیجه عملی آن در مدارس هنوز ارائه نشده است.
چرا مهم است
برای دانش‌آموزان ۱۵ساله، این طرح می‌تواند آموزش رسمی درباره بررسی پاسخ‌های هوش مصنوعی و تشخیص اطلاعات دستکاری‌شده فراهم کند. اما تا وقتی محتوای دوره، شیوه آزمون و کشورهای اجراکننده مشخص نشوند، معلوم نیست چه مهارت‌هایی واقعاً آموزش داده می‌شود یا گواهی در همه کشورهای اتحادیه به یک شکل ارائه خواهد شد.
