کمیسیون اروپا نخستین استاندارد هماهنگشده در حمایت از قانون هوش مصنوعی اتحادیه اروپا را در روزنامه رسمی اتحادیه اروپا منتشر کرد. این استاندارد با نام EN 18286:2026، نظام مدیریت کیفیتی را برای ارائهدهندگان سامانههای هوش مصنوعی پرخطر تعیین میکند و به الزامات ماده ۱۷ قانون میپردازد.
ارائهدهندگانی که این استاندارد را اجرا کنند، برای الزامات ماده ۱۷ که در آن پوشش داده شدهاند، از فرض انطباق برخوردار میشوند. این موضوع راهی قانونی برای اثبات رعایت آن الزامات در اختیارشان میگذارد؛ اما به این معنا نیست که استاندارد همه تعهدات قانون هوش مصنوعی را پوشش میدهد یا سامانه را با کل قانون منطبق میکند.
جایگاه استاندارد در کنار نظامهای موجود
CEN و CENELEC استاندارد EN 18286 را با محوریت چرخه عمر یک سامانه هوش مصنوعی تدوین کردهاند، نه کل سازمان ارائهدهنده. به گفته کمیسیون، این استاندارد برای استفاده در کنار نظامهای موجودی مانند ISO/IEC 42001، ISO 9001 و استانداردهای بخشیِ خاص مانند ISO 13485 طراحی شده است، نه برای جایگزینی آنها.
ارائهدهندگان فعال در صنایع تحت نظارت میتوانند الزامات این استاندارد را در نظام مدیریتی موجود خود بگنجانند و نیازی به راهاندازی نظامی جداگانه ندارند. سازمانهایی که ISO/IEC 42001 ندارند نیز میتوانند از EN 18286 برای گسترش نظام کیفیت موجود یا ایجاد نظامی جهت رعایت ماده ۱۷ استفاده کنند. کمیسیون این استاندارد را تنها استاندارد مدیریت کیفیت هوش مصنوعی میداند که فرض انطباق ایجاد میکند؛ انتظار میرود استانداردهای هماهنگشده دیگری نیز ارائه شوند.
گام بعدی چیست؟
کمیسیون میگوید این استاندارد پیش از اجراییشدن الزامات هوش مصنوعی پرخطر منتشر شده است؛ تاریخهایی که برای این الزامات اعلام میکند دسامبر ۲۰۲۷ و آگوست ۲۰۲۸ هستند. در منبع مشخص نشده است که هر تاریخ شامل کدام ارائهدهندگان یا سامانهها میشود؛ بنابراین سازمانها باید الزامات قابلاعمال بر سامانههای مشخص خود را بررسی کنند.
این استاندارد از طریق تصمیم اجرایی کمیسیون (EU) 2026/2274 منتشر شده است. در اطلاعیه جزئیاتی درباره قیمت یا شرایط دسترسی به استاندارد ارائه نشده است.
چرا مهم است
برای ارائهدهندگان سامانههای هوش مصنوعی پرخطر که برای بازار اتحادیه اروپا در نظر گرفته شدهاند، EN 18286 روشی شناختهشده برای رعایت الزامات مدیریت کیفیت قانون فراهم میکند و میتوان آن را در نظام موجود ادغام کرد. فرض انطباق فقط شامل الزاماتی میشود که استاندارد پوشش میدهد؛ در اطلاعیه مشخص نشده است کدام مهلت برای هر ارائهدهنده اعمال میشود و اطلاعاتی هم درباره دسترسی یا قیمت استاندارد ارائه نشده است.