ماهواره آزمایشی گوگل در مدار زمین یک درخواست را پردازش کرد و پاسخ آن را به زمین فرستاد. نخستین پیام مهندسان، از مدل Gemma 4 خواست درباره حضور در فضا یک هایکوی سه‌خطی بنویسد. پاسخ این بود: «تیله آبی در پایین / جریان‌های داده در وقاری بی‌صدا / نور ستارگان به هسته من جان می‌بخشد.»
این آزمایش بخشی از Project Suncatcher است؛ برنامه پژوهشی گوگل برای بررسی امکان ساخت مراکز داده هوش مصنوعی در فضا و بهره‌گیری از انرژی خورشیدی. گوگل می‌گوید هدف فعلی، سنجیدن عملکرد سخت‌افزار در مدار است، نه راه‌اندازی یک مرکز داده تجاری. به‌گزارش TechCrunch، ماهواره اوایل اکتبر با موشک Falcon 9 و همراه بیش از ۱۰۰ فضاپیمای دیگر پرتاب شد. پس از حدود سه هفته آزمایش سامانه‌های ماهواره، مهندسان درخواست نخست را فرستادند.
چه چیزی در مدار آزمایش می‌شود؟
ماهواره چهار تراشه اختصاصی گوگل برای محاسبات هوش مصنوعی، یعنی TPU، حمل می‌کند. بااین‌حال، به‌دلیل نیاز بالای تراشه‌ها به برق، فقط یکی از آن‌ها می‌تواند هر بار روشن شود؛ TechCrunch می‌گوید هر نوبت کارکرد به حدود ۲۰ دقیقه محدود است. فضاپیما می‌تواند تا یک کیلووات برق تولید کند. این محدودیت مصرف انرژی، ارتباط ماهواره با زمین را هم دشوارتر می‌کند.
گوگل علاوه بر شعر، از ماهواره خواسته وضعیت مداری و داده‌های فنی آن را گزارش کند. گام بعدی آزمایش‌ها، بررسی کار تراشه‌ها در برابر تغییرات شدید دما و تابش پرتوهای فضایی است. TechCrunch توضیح می‌دهد که تابش می‌تواند داده‌های حافظه را تغییر دهد و باعث خطا شود؛ اثر واقعی آن بر سخت‌افزار را باید در خود فضا سنجید. گوگل پیش‌تر تراشه‌ها را در شتاب‌دهنده‌های ذرات روی زمین آزمایش کرده بود.
درباره مرحله بعد در سال ۲۰۲۷، دو گزارش جزئیات یکسانی نمی‌دهند: دیجیاتو از هدف به‌کارگیری دو ماهواره متصل به هم می‌گوید، اما TechCrunch نوشته گوگل قصد دارد دو ماهواره دیگر پرتاب کند. به‌گزارش TechCrunch، آن فضاپیماها توان تولید برق بیشتری خواهند داشت و ارتباط نوری میان ماهواره‌ها را آزمایش می‌کنند. هنوز نتیجه‌ای از آزمون تابش یا برنامه عملیاتی برای ارائه خدمات به کاربران اعلام نشده است.
چرا مهم است
برای پژوهشگران و شرکت‌هایی که به مراکز داده نیاز دارند، این آزمایش نشان می‌دهد یک مدل هوش مصنوعی توانسته روی سخت‌افزار ماهواره‌ای درخواست ساده‌ای را پردازش کند. اما هنوز معلوم نیست تراشه‌ها در برابر تابش فضایی چقدر پایدار می‌مانند یا چنین سامانه‌ای می‌تواند برق و ارتباط کافی برای کار گسترده فراهم کند.
