وزارت بازرگانی آمریکا روز دوشنبه مقرراتی موقت اعلام کرد که بر اساس آن، اپراتورهای مراکز داده در سنگاپور، مالزی، تایلند و اندونزی باید پیش از خرید تراشههای پیشرفته هوش مصنوعی، از جمله جدیدترین پردازندههای گرافیکی Nvidia، مجوز آمریکا بگیرند. مراکزی که هماکنون حجم زیادی از پردازشهای مشتریان چینی را میزبانی میکنند، 90 روز فرصت دارند درخواست مجوز بدهند؛ در غیر این صورت، محمولههای جدیدی دریافت نخواهند کرد. این مقررات بازاری را هدف گرفته که بهسرعت رشد کرده و در آن توان پردازشی هوش مصنوعی به شرکتهای فناوری چینی اجاره داده میشود؛ شرکتهایی که دیگر نمیتوانند این تراشهها را مستقیماً از آمریکا وارد کنند.
بر اساس برآورد Institute for Progress، تا پایان 2026، 75 % از توان پردازشی هوش مصنوعی چین در خارج از این کشور در جنوبشرق آسیا متمرکز خواهد بود. شرکتهایی مانند Alibaba و ByteDance برای ادامه آموزش مدلهایشان، در این منطقه ظرفیت پردازشی اجاره کردهاند. تحلیلگران میگویند الزام تازه برای دریافت مجوز، کاغذبازی را بیشتر میکند، تحویل تجهیزات را به تأخیر میاندازد و هزینهها را بالا میبرد؛ در نتیجه، گسترش شرکتهای تازهتأسیسِ ارائهدهنده خدمات ابری هوش مصنوعی دشوارتر میشود. مراکز فعلی میتوانند به فعالیت ادامه دهند، اما ممکن است پروژههایی که مجوز نمیگیرند، پیش از پایان ساختوساز متوقف شوند.
چه کسانی بیشترین فشار را حس میکنند؟
مالزی آسیبپذیرترین بازار دانسته میشود. بیش از نیمی از ظرفیت مراکز داده این کشور در مراکز هممکانی قرار دارد که به شرکتهای چینی خدمات میدهند؛ پردیس DayOne Data Centers در منطقه جوهور نمونه شاخصی از این مراکز است. Leah Fahy از Capital Economics هشدار داد که این مقررات ممکن است تا 2028، پیشبینی رشد تولید ناخالص داخلی مالزی را 0.2 واحد درصد کاهش دهد. تایلند نیز که بیش از 60 مرکز فعال و 30 مرکز دیگر در دست ساخت دارد، با نظارت سختگیرانهتری روبهروست. معاون وزیر بازرگانی این کشور گفت پروژههایی که تأیید آمریکا را نگیرند، ممکن است هیچوقت به پایان نرسند؛ هرچند خدمات هوش مصنوعی فعلی شاید کمتر تحت تأثیر قرار بگیرند.
سنگاپور میگوید برای دسترسی مطمئن شرکتهایش مذاکره خواهد کرد و مقامهای تایلند نیز تأکید کردهاند که درباره رعایت مقررات با واشنگتن گفتوگو میکنند. این مقررات شامل شرکتهای مرتبط با آمریکا نمیشود و همین، راه محدودی باقی میگذارد تا مشتریان چینی همچنان از غولهای آمریکایی خدمات ابری، توان پردازشی اجاره کنند. برخی تحلیلگران نگراناند شرکتهای چینی تقاضای خود را به مراکز دادهای در ویرجینیا، ژاپن یا کره جنوبی منتقل کنند.
چرا مهم است
برای کسبوکارهایی که به اجاره توان پردازشی هوش مصنوعی وابستهاند، الزام تازه دریافت مجوز میتواند به انتظار طولانیتر و هزینههای بالاتر بینجامد و عرضه محصولات را به تأخیر بیندازد. مصرفکنندگان ممکن است شاهد عرضه کندتر خدمات مبتنی بر هوش مصنوعی در منطقه باشند، چون توسعه مراکز داده متوقف میشود. این مقررات همچنین شرکتهای فناوری چینی را به جستوجوی قطبهای پردازشی جایگزین در خارج از جنوبشرق آسیا سوق میدهد و محل ساخت زیرساختهای آینده هوش مصنوعی را دگرگون میکند.