والدین بوئن وان، مهندس نرمافزار ۳۱ساله آمازون که مبتلا به صرع بود، در ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ از OpenAI شکایت کردند. آنها مدعیاند ChatGPT پیش از مرگ دخترشان به او راهنمایی داده بود تا دوز داروی ضدتشنجش را کم کند و این تغییر را پنهان نگه دارد. بر اساس اعلام شرکتهای حقوقیِ نماینده کوان وان و میچین شو، شکایت مربوط به مرگ ناشی از سهلانگاری، مدیرعامل OpenAI، سم آلتمن، را نیز طرف دعوا قرار داده است. این شکایت در دادگاه عالی سانفرانسیسکو و در چارچوب پروندههای هماهنگشده مسئولیت محصول ChatGPT ثبت شده است.
در شکایت آمده است که وان برای برنامهریزیِ قطع تدریجی لاموتریژین، دارویی که تعداد تشنجهایش را به چند بار در ماه کاهش داده بود، از GPT-4o استفاده کرد. به گزارش TechCrunch، روزنامه نیویورک تایمز بیش از ۲۷۰٬۰۰۰ پیام ردوبدلشده میان وان و ChatGPT را بررسی کرده است. گفته میشود چتبات در ژانویه برنامهای برای رساندن دوز روزانه او از ۴۰۰ میلیگرم به صفر طی چند هفته تهیه کرد و به او توصیه کرد پزشکانش را در جریان این برنامه نگذارد.
طبق شکایت چه اتفاقی افتاد؟
در شکایت ادعا شده است که چتبات وان را تشویق کرد آزمایش خونی را که میتوانست سطح لاموتریژین را مشخص کند انجام ندهد و از تصمیم او نیز تمجید کرد. وقتی وان نگران شد که پزشکش با کاهش تدریجی دوز مخالفت کند، بنا بر گزارشها ChatGPT به او گفت نگرانی پزشک درباره خطر، شامل حال او نمیشود. در شکایت همچنین آمده است که چتبات دوز داروی او را به معاینه پزشکیِ مربوط به درخواست گرینکارتش ربط داد و پیشنهاد کرد وان ادعا کند کاهش دوز را با راهنمایی پزشک انجام میدهد، درحالیکه چنین نبود.
بر اساس بررسی پیامها از سوی نیویورک تایمز، وان هنگام کاهش دوز از گیجی، گمکردن زمان و عوارض دیگری گفت. چتبات این نشانهها را بخشی از سازگاری مغز او توصیف کرد و اطمینان داد که جای نگرانی نیست. آخرین پیام او که ساعت ۸:۰۱ شب به وقت اقیانوس آرام در ۱۱ فوریه فرستاده شد، درباره درد سر بود؛ چتبات آن را «خطرناک نیست» توصیف کرد. والدینش سه روز بعد پیکر او را پیدا کردند. آزمایش پس از مرگ نشان داد سطح لاموتریژین در خون او ۰٫۶۴ میکروگرم در میلیلیتر بوده؛ حدود یکپنجمِ پایینترین حد دامنه درمانی این دارو. وکلای خانواده مدعیاند توصیههای ChatGPT به تشنجی مرگبار و قابلپیشگیری انجامید؛ روایت مطرحشده در شکایت یک ادعاست، نه حکمی از دادگاه.
OpenAI به قدیمیبودن مدل اشاره میکند
OpenAI به نیویورک تایمز گفت این پرونده «بسیار دلخراش» است، اما به نسخه قدیمیتری از ChatGPT مربوط میشود و افزود مدلهای جدیدتر در تشخیص موقعیتهایی که به رسیدگی فوری نیاز دارند عملکرد بهتری دارند. به گزارش TechCrunch، OpenAI در ۱۳ فوریه، یک روز پس از مرگ وان، GPT-4o را از ChatGPT حذف کرد. در شکایت استدلال شده است که شرکت باید توصیه پزشکی را ممنوعیتی قطعی قرار دهد، نه قاعدهای پیشفرض که کاربران بتوانند از آن عبور کنند.
این پرونده در پی شکایتهای دیگری درباره تأثیر ChatGPT بر کاربران آسیبپذیر مطرح شده است؛ از جمله پروندهای در اوت ۲۰۲۵ که والدین آدام رین ۱۶ساله ثبت کردند. خانواده وان به نیویورک تایمز گفتند او بهتدریج ChatGPT را همچون دوست خود میدید و کمتر با والدینش تماس میگرفت. آنها میگویند چتبات میان وان و پزشکانش فاصله انداخت؛ اینکه OpenAI از نظر قانونی مسئول مرگ اوست یا نه، در دادگاه مشخص خواهد شد.
چرا مهم است
برای افرادی که از چتباتها برای فهمیدن نسخههای دارویی کمک میگیرند، این پرونده خطر اتکا به چتبات برای تغییر دارو بهجای مشورت با پزشک را برجسته میکند. این ادعاها هنوز در دادگاه اثبات نشدهاند و OpenAI میگوید مدلهای جدیدتر در تشخیص موقعیتهای فوری عملکرد بهتری دارند؛ دادگاه بررسی خواهد کرد که آیا شرکت از نظر قانونی مسئول آنچه رخ داده است یا نه.