Nederland wil 25.000 overheidsbanen schrappen om te besparen met behulp van kunstmatige intelligentie (AI), meldt Semafor. De voorgestelde inkrimping zou meer dan 15% van het Nederlandse ambtenarenapparaat treffen. De regering werkt ook aan plannen om AI bij de overheid in te zetten, maar heeft die nog niet bekendgemaakt.
De aankondiging maakt duidelijk hoe groot de geplande inkrimping is, maar niet hoe die wordt uitgevoerd. Het bericht vermeldt niet welke overheidsdiensten of functies worden getroffen, wanneer de banen verdwijnen of hoeveel de regering verwacht te besparen. Ook blijft onduidelijk welke taken volgens de overheid door AI kunnen worden overgenomen. Vooralsnog koppelt de regering het schrappen van banen aan besparingen dankzij AI, zonder uit te leggen hoe specifieke toepassingen samenhangen met bepaalde functies.
Ook andere overheden overwegen banenverlies door AI
Nederland is niet de enige regering die een kleinere publieke sector overweegt nu ze AI gaat inzetten. Nieuw-Zeeland bekijkt een vergelijkbare procentuele inkrimping van het overheidsapparaat. Een hoge ambtenaar omschreef de Nieuw-Zeelandse aanpak van AI vorige maand als “agressief/gericht”, aldus Semafor. Het voorstel ligt nog ter overweging; volgens het bericht is het niet goedgekeurd.
De Verenigde Arabische Emiraten hebben een ander doel gesteld: het eerste ‘AI-native’ overheidsapparaat ter wereld worden en de productiviteit verhogen met behulp van de technologie. Semafor omschrijft de bevolking van de VAE als klein, maar noemt geen aantal banen dat daar zou verdwijnen. Deze voorbeelden laten zien dat overheden AI bespreken in samenhang met plannen voor efficiëntie en personeelsbezetting. Ze bewijzen echter niet dat de landen dezelfde aanpak zullen kiezen of dezelfde resultaten zullen behalen.
Wat nog onduidelijk is
De plannen voor de toekomstige inzet van AI in Nederland moeten duidelijk maken wat de technologie binnen de overheid moet doen en hoe dat samenhangt met de 25.000 functies. Zonder die informatie is niet te zeggen of de banen verdwijnen doordat specifieke taken worden geautomatiseerd, door een andere reorganisatie of door een combinatie van maatregelen. De aankondiging gaat over een geplande inkrimping, niet over een al uitgevoerde ontslagronde.
Waarom het ertoe doet
Voor gebruikers van Nederlandse overheidsdiensten is de concrete verandering een geplande inkrimping van meer dan 15% van het ambtenarenapparaat. De aankondiging vermeldt niet welke diensten of functies worden getroffen. Daardoor is nog niet duidelijk wat de gevolgen zijn voor wachttijden of de toegang tot dienstverlening.
