Anthropic’in biyoloji alanındaki yapay zekâ bulgusu, bilimsel keşfin ne olduğu sorusunu gündeme getiriyor

Anthropic, yapay zekâ sisteminin biyoloji alanındaki ilk keşfini yaptığını söylüyor. Şirketin laboratuvarı, zorlu biyoloji sorularını incelemek için Claude ajanlarını kullanırken deneyleri insan bilim insanları yürütüyor. Bu vakada ajanlar biyolojik verileri tarayarak bilinen bir enzimin çevresindeki tekrar eden bir örüntüyü tespit etti.

Şirket, örüntünün daha önce kataloglanmadığını belirtiyor. Ancak ajanlar yeni bir DNA dizisi bulmadı ya da örüntünün ne işe yaradığını ortaya koymadı. Bu ayrım önemli: Sıra dışı bir şeyi fark etmek araştırmada yararlı bir adım olabilir, ancak bunun neden önemli olduğunu göstermek için deneyler ve daha ileri çalışmalar gerekebilir.

Ajanlar ne buldu?

Anthropic, 950 ajanın 200.000 adayı eleyerek örüntüyü 21 saat içinde belirlediğini söylüyor. Şirketin duyurusunda bu örüntü, gen düzenleme teknolojisi CRISPR’ın geliştirilmesine zemin hazırlayan keşiflerle karşılaştırıldı. Bazı biyologlar bu benzetmeye itiraz etti. Duyuruyu eleştiren biyolog Lucas Harrington, sıra dışı bir kümeyi belirlemenin, onun ne işe yaradığını anlamaktan çoğu zaman daha kolay olduğunu söyledi.

Örüntünün yeni olup olmadığı konusunda da anlaşmazlık var. Kopenhag Üniversitesi’nde biyolog olan Mario Rodríguez Mestre, New York Times’a ekibinin bu örüntüyü daha önce bulduğunu söyledi. Anthropic araştırmacılarının bunu Claude ile yaptığı konuşmalardan öğrenmiş olup olmadığını sorguladı. Anthropic bunu reddediyor; Mestre ise Claude’u kullanmayı bırakacağını söylüyor.

Bu niteleme neden önemli?

Tartışma kısmen, yapay zekânın bir keşif yaptığını söylemenin ne anlama geldiğiyle ilgili. Ajanlar çok sayıda adayı tasnif etmeye yardımcı olmuş olabilir, ancak çalışmayı insanlar yönlendirdi ve deneyleri insanlar yürüttü. Sonucu yapay zekâ keşfi diye adlandırmak, yararlı bir katkıyı eksiksiz bir bilimsel atılım gibi gösterebilir ya da bu ölçütü karşılamadığı gerekçesiyle eleştirilmesine yol açabilir.

Makalede, şirketlerin sistemlerinin gerçekte ne yaptığını anlatması ve keşif iddialarında yüksek bir eşik belirlemesi gerektiği savunuluyor. Aksi hâlde gerçek ilerleme göz ardı edilebilir; bulgunun önemi de yapay zekânın övgüyü hak edip etmediğine ilişkin tartışmalar arasında kaybolabilir.