وزارت بازرگانی آمریکا اخیراً مجوز صادرات دو شرکت چینی برای خرید تراشه‌های هوش مصنوعی H200 انویدیا را صادر کرد. به گزارش Tom’s Hardware، نشانی دفترهای ثبت‌شده هر دو شرکت خالی از آب درآمد. کارکنان پذیرش ساختمان‌ها گفتند نام این شرکت‌ها را نشنیده‌اند و هیچ کارمندی هم در محل حضور نداشت. این بررسی همچنین از ارتباط مدیران این شرکت‌ها با کسب‌وکارهای دیگری پرده برداشت که آمریکا به‌دلیل تأمین فناوری پیشرفته برای ارتش چین تحریم‌شان کرده است. این یافته‌ها درباره دقت بررسی درخواست‌های مجوز در وزارت بازرگانی پرسش‌هایی مطرح می‌کند. لیزا توبین، مدیر پیشین امور چین در شورای امنیت ملی کاخ سفید، به نیویورک تایمز گفت نگران است که هم وزارتخانه و هم انویدیا بررسی‌های لازم را به‌اندازه کافی انجام نمی‌دهند. به گفته او، روند صدور مجوز بیشتر شبیه «مهر تأیید زدن» بر درخواست‌هاست تا بررسی دقیق‌تر ارتباط‌های احتمالی با ارتش. تراشه‌های H200 انویدیا پردازنده‌های گرافیکی رده‌بالایی هستند که برای مدل‌های زبانی بزرگ و دیگر کاربردهای سنگین هوش مصنوعی طراحی شده‌اند. از آنجا که آمریکا صادرات این تراشه‌ها را به برخی کاربران خارجی محدود کرده است، شرکت‌ها پیش از خرید باید مجوز بگیرند. مجوز این دو شرکت اوایل امسال صادر شد، اما شواهد تازه نشان می‌دهد ممکن است این تأییدها بدون راستی‌آزمایی فعالیت واقعی خریداران صادر شده باشند. اگر بررسی‌های وزارت بازرگانی واقعاً سهل‌گیرانه باشد، ممکن است فناوری بیشتری به زنجیره‌های تأمین پشتیبان بخش دفاعی چین راه پیدا کند. چنین چیزی با هدف کنترل‌های صادراتی که پس از تحریم‌های پرسر‌وصدای چند شرکت چینیِ دخیل در پروژه‌های نظامی وضع شدند، در تضاد خواهد بود.
پیشینه کنترل‌های صادراتی
آمریکا در سال 2023، پس از نگرانی‌ها درباره اینکه این تراشه‌ها می‌توانند توسعه هوش مصنوعی چین برای کاربردهای نظامی را شتاب دهند، مقررات صادرات پردازنده‌های گرافیکی پیشرفته را سخت‌گیرانه‌تر کرد. انویدیا، به‌عنوان تأمین‌کننده پیشتاز این سخت‌افزارها، برای هر فروش خارجی تراشه‌های H200 خود باید مجوز صادرات بگیرد. اداره صنعت و امنیت وزارت بازرگانی مسئول بررسی درخواست‌ها و شناسایی ارتباط با نهادها یا فعالیت‌های ممنوعه است. منتقدان می‌گویند این نهاد برای رسیدگی به حجم بالای درخواست‌ها و ساختارهای شرکتی مبهمی که اغلب برای پنهان‌کردن مالکیت واقعی به کار می‌روند، با مشکل روبه‌رو بوده است. کشف اخیر دفترهای خالی به فهرست رو‌به‌افزایشی از مواردی اضافه می‌شود که در آن‌ها شناسایی خریدارانِ دارای مجوز آسان نبوده است؛ موضوعی که درخواست‌ها برای نظارت سخت‌گیرانه‌تر و گزارش‌دهی شفاف‌تر را افزایش داده است.
چرا مهم است
برای کسانی که نگران رسیدن فناوری آمریکا به پروژه‌های نظامی خارجی‌اند، این پرونده نشان می‌دهد بررسی‌های صادراتی فعلی ممکن است نشانه‌های هشداردهنده مهمی را نادیده بگیرد. همچنین نشان می‌دهد راستی‌آزمایی شرکت‌های خریدار سخت‌افزار پیشرفته هوش مصنوعی ممکن است دشوارتر از آن باشد که به نظر می‌رسد؛ موضوعی که می‌تواند بر سیاست‌گذاری و اجرای مقررات آینده درباره انتقال فناوری اثر بگذارد.
