Op 1 oktober 2026 ondertekende gouverneur Gavin Newsom SB 947, ook bekend als de No Robo Bosses Act. De nieuwe wet verbiedt werkgevers in Californië om een geautomatiseerd beslissingssysteem (ADS) als enige grondslag te gebruiken voor het ontslaan of disciplineren van een werknemer. Als een bedrijf hoofdzakelijk op AI vertrouwt, moet een mens de beslissing controleren en moet de werknemer schriftelijk worden geïnformeerd over de rol van AI, de gebruikte gegevens en een contactpersoon.
Hoe het zover kwam
Senator Jerry McNerney kwam in 2025 voor het eerst met het voorstel, als SB 7. Gouverneur Newsom sprak zijn veto uit, omdat hij vreesde dat bedrijven werknemers zouden moeten waarschuwen telkens wanneer ze een AI-tool gebruikten. In februari 2026 diende McNerney het voorstel opnieuw in als SB 947. Hij schrapte de eis om werknemers vooraf te informeren en beperkte de reikwijdte tot disciplinaire maatregelen en ontslagen. De Senaat keurde de aangepaste wet op 20 mei 2026 goed met 29 tegen 9 stemmen. Later dat jaar nam ook het Huis van Afgevaardigden de wet aan, waarna die bij de gouverneur belandde.
Wat de wet voorschrijft
Werkgevers mogen AI nog steeds gebruiken voor routinetaken, maar mogen een ADS niet zonder menselijke controle laten beslissen over het lot van een werknemer. De wet verbiedt ook ADS’en die het toekomstige gedrag, de overtuigingen of emoties van een werknemer voorspellen. Daarnaast verbiedt de wet systemen die voor personeelsbeslissingen beschermde kenmerken, zoals ras of gender, afleiden. Werknemers kunnen eenmaal per jaar een kopie opvragen van de gegevens die de AI heeft gebruikt. Op overtredingen staat een civiele boete van $500 per overtreding, naast mogelijke punitive damages.
Wat er nu gebeurt
Bedrijven moeten alle AI-tools controleren die worden gebruikt bij personeelsbeslissingen, een stap voor beoordeling door een manager inbouwen en een procedure opzetten om de verplichte kennisgeving te versturen. De arbeidscommissaris van de staat zal toezicht houden op de naleving; werknemers kunnen een civiele schadevergoeding eisen via de rechter. Brancheorganisaties waarschuwen dat de niet nader omschreven term ‘hoofdzakelijk vertrouwt op’ voor onzekerheid kan zorgen. Veel bedrijven zullen daarom waarschijnlijk uit voorzorg het gebruik van AI bij personeelszaken beperken.
Waarom het ertoe doet
Werknemers in Californië krijgen voortaan een schriftelijke uitleg wanneer AI een grote rol heeft gespeeld bij ontslag of disciplinaire maatregelen. Zo kunnen ze de beslissing aanvechten. Werkgevers moeten een menselijke controle invoeren. Dat kan sommige HR-processen vertragen, maar verkleint ook de kans op bevooroordeelde of onjuiste AI-besluiten. De wet kan als voorbeeld dienen voor andere staten die vergelijkbare waarborgen willen invoeren, en zo veranderen hoe bedrijven in de hele VS AI inzetten bij personeelsbeheer.
